Rasy bydła mięsnego

Limousine

Jest to rasa bydła wywodząca się z górzystego regionu południowo-centralnej Francji, spokrewniona z bydłem rasy blond d’aquitaine. Cechą charakterystyczną tej rasy jest średni kaliber, bardzo dobre umięśnienie szczególnie partii grzbietu i zadu, delikatny kościec oraz bardzo dobra płodność. Prace selekcyjne ukierunkowane zostały na maksymalne umięśnienie partii grzbietu, zadu i łopatek, wysoką wydajność rzeźną oraz średnio wczesne dojrzewanie (pierwsze wycielenia w wieku ok. 30 miesięcy), a także łatwe porody.

Dzięki bardzo dobrym zdolnościom adaptacyjnym bydło tej rasy rozprzestrzeniło się we wszystkich strefach klimatycznych świata.

Umaszczenie - samice i samce są jednolicie czerwone, w różnych odcieniach, od ciemnowiśniowego do jasnoczerwonego. Występuje charakterystyczne rozjaśnienie sierści wokół śluzawicy, oczu, w pachwinach i na kończynach.

Buhaje - są stosowane do krzyżowania towarowego z rasami mlecznymi, przy zachowaniu dużej łatwości wcieleń i dlatego też mogą być używane do krycia (unasieniania) jałowic. Wydajność rzeźna, udział mięsa w tuszy mieszańców w porównaniu z innymi rasami mięsnymi jest wyższa, natomiast niższe jest otłuszczenie tuszy.

Umaszczenie mieszańców - z krowami rasy czarno-białej - cielęta ciemnobrązowe. Z wiekiem barwa ta przechodzi w czarno-brunatną lub całkowicie czarną. Zdarzają się sztuki o umaszczeniu czerwonym z jaśniejszą śluzawicą, zmieniające z wiekiem barwę na ciemniejszą, brązowo-rudą. Spotyka się mieszańce z białymi kończynami od stawu nadgarstkowego oraz biało zakończoną kitą ogonową.

Wartość selekcjonowanych cech:

Charolaise

Jest to najbardziej masywna, jednostronnie mięsną rasą francuską. Charakteryzuje się szeroką głową, krótką i dobrze umięśnioną szyją, szerokim i długim tułowiem, grubą kością oraz zaokrąglonym zadem. Selekcja tego bydła rozpoczęta już na początku XIX wieku zmierzała w kierunku wysokich wartości rzeźnych, umięśnienia i jakości mięsa, dużej masy ciała i wczesności dojrzewania. Zwierzęta tej rasy cechuje duży potencjał wzrostowy. Selekcja w kierunku łatwych porodów jest efektywna. Duża popularność tej rasy na świecie wynika z takich cech jak późne dojrzewanie, wyrostowość, duża żywotność i odporność na trudne warunki środowiskowe, dobre wykorzystanie paszy oraz troska o potomstwo.

Umaszczenie - samce i samice umaszczone jednolicie biało z różowo-żółtym odcieniem. Śluzawica jasnoróżowa bez plam, rogi i racice koloru woskowego.

Buhaje - powszechnie stosowane do krzyżowania towarowego krowami ras mlecznych. Bydło tej rasy może być opasane do wysokiej masy ciała, bez obawy obniżenia jakości tuszy z powodu przetłuszczenia. Masa ciała intensywnie żywionych buhajów opasów może dochodzić do 1500 kg, a krów do 1000 kg.

Umaszczenie mieszańców - przeważa kolor kawy z mlekiem z odcieniem od śmietankowego do ciemnoszarego (myszatego). Często występują białe łaty, jak u bydła czarno-białego. Zdarzają się sztuki o rudawej sierści, a nawet całkowicie czerwone.

Wartość selekcjonowanych cech:

Hereford

Jest to rasa wyhodowana na bogatych pastwiskach Wielkiej Brytanii jako efekt krzyżowania twórczego ras gloucester, welsh black i glomorgan, a udoskonalona w USA i Kanadzie, należy do najbardziej rozpowszechnionych ras mięsnych na świecie.

Selekcja ukierunkowana jest na wczesne dojrzewanie, zwiększenie masy ciała, poprawienie cech mięsnych, płodność, witalność i odporność na zmieniające się warunki klimatyczne i paszowe okazała się w pełni efektywna. Hereford to bydło typowo opasowe typu kompakt, nadające się do użytkowania w warunkach ekstensywnych, wyróżnia się dobrym umięśnieniem wszystkich partii ciała, szeroką częścią grzbietową, długimi lędźwiami, prostokątnym i szerokim zadem, muskularnymi, dobrze wysklepionymi udami, mocnymi kończynami i zdrowymi racicami. Pewną wadą jest stosunkowo duże otłuszczenie tuszy. Istnieją odmiany rożne i bezrożne. Bezrożność uzyskano w wyniku świadomego krzyżowania rogatych herefordów i bydłem rasy aberdeen angus.

Umaszczenie – ciemnowiśniowe, czerwone z białą głową, podgardlem, mostkiem, podbrzuszem, kiścią ogonową i niekiedy białym pasem na grzbiecie.

Buhaje – masa ciała opasów dochodzi do 1000 kg. W krzyżowaniu towarowym z rasami mlecznymi zachowują łatwość wcieleń i mogą być używane do krycia jałowic.

Umaszczenie mieszańców – pochodzących po krowach czarno-białych – czarne lub czerwono-białe, charakterystyczna biała głowa lub bardzo duża łysina. U większości sztuk kępki białych włosów wewnątrz ucha. Często występuje biała kępka włosów na karku.

Wartość selekcjonowanych cech:

Angus

Jest to rasa szkocka, bezrożna, reprezentująca wybitnie mięsny typ użytkowy zaliczany do wcześnie dojrzewających i szybko rosnących. Pierwsze wycielenia już w wieku 27 miesięcy. W tworzeniu tej rasy miało udział bydło shorthorn, ayshire i quernsey. Cechy wyróżniające tą rasę to prostokątny zarys tułowia, który podkreśla bardzo dobrze umięśniony grzbiet, głęboka klatka piersiowa, mała głowa, krótka szyja i drobna kość. Sprowadzona w XIX wieku do USA, popularność swą rasa ta zawdzięcza dużej żywotności, zdolności dostosowania się do różnych warunków klimatycznych, odporności na choroby i łagodnemu temperamentowi. W USA, w wyniku intensywnie prowadzonej selekcji, zwiększono dość istotnie ramy ciała, poprawiono umięśnienie i tempo wzrostu, przy zachowaniu tak istotnych cech, jak przydatność do chowu pastwiskowego, łatwość porodów i duża odporność na choroby.

Umaszczenie – najczęściej występuje jednolite umaszczenie czarne o aksamitnie połyskującej sierści. Od 1954 roku zapoczątkowało swoją działalność Towarzystwo Hodowli Czerwonych Angusów. Angusy te są genetycznie jednolicie czerwone.

Buhaje – są stosowane do krzyżowania towarowego z krowami ras mlecznych o średnim kalibrze oraz jałowicami, nie powodując trudnych porodów.

Wartość selekcjonowanych cech:

Salers

Jest to rasa bydła użytkowanego niegdyś trójstronnie jako mleczna, mięsna i zwierzęta pociągowe na terenach o ubogich glebach górskich pochodzenia wulkanicznego centralnej Francji, obecnie cieszy się dość dużą popularnością jako rasa mięsna. Poprawna budowa i umięśnienie bez nadmiaru tłuszczu, wysokie tempo wzrostu, dobre wykorzystanie paszy, płodność, łatwość porodów, duża żywotność cieląt po urodzeniu, opiekuńczość i dobra mleczność matek decydują o przydatności tej rasy do produkcji wołowiny. Jest to rasa dość późno dojrzewająca, długowieczna.

Umaszczenie – od czerwonego z odcieniem mahoniu do czarnego włącznie. Bydło rożne, choć zdarzają się również zwierzęta bezrożne.

Wartość selekcjonowanych cech:

Welsh Black

Jest to rasa pochodzenia brytyjskiego (Walia) o małych wymaganiach pokarmowych, odpowiednia do ekstensywnego systemu utrzymania, łatwo przystosowująca się do trudnych warunków klimatycznych, wcześnie dojrzewająca, charakteryzująca się dobrą płodnością, zadowalającą przeżywalnością i długowiecznością. Wycielenia z reguły są łatwe, a krowy łagodne, troskliwe i opiekuńcze. Wykazują bardzo dobrą mleczność, jak na krowy typu mięsnego. Pierwotnie bydło to było użytkowane dwukierunkowo później przekształcono użytkowanie na jednostronnie mięsne.

Umaszczenie – jednolite czarne umaszczenie z czarno pigmentowaną śluzawicą i ciemnymi racicami. Zwierzęta są przeważnie rożne. Rogi są rozjaśnione z ostrymi czarnymi końcówkami. Głowa średniej wielkości, krótka i szeroka szyja, głęboki, prawidłowo uformowany tułów i krótkie nogi.

Mieszańce - z krowami ras mlecznych - odznaczają się zazwyczaj lepszą wydajnością rzeźną i składem tkankowym tuszy niż użyte do kojarzenia rasy mleczne lub o użytkowaniu dwukierunkowym, ale w porównaniu do mieszańców innych ras mięsnych wykorzystywanych do krzyżowania towarowego mają niższą masę końcową i wyższe zużycie paszy na 1 kg przyrostu.

Wartość selekcjonowanych cech:

Highland

Jest to jedna z najstarszych zarejestrowanych ras bydła mięsnego na świecie i jedna z najmniejszych ras bydła mięsnego. Zwierzęta są mało wymagające odnośnie środowiska, nawet w ostrym klimacie mogą być utrzymywane przez cały rok bez pomieszczeń, na powietrzu. Utrzymują bardzo dobrą kondycję i zdrowie w warunkach ekstensywnego żywienia. Wytrzymują surowe warunki klimatyczne, w których inne rasy bydła nie miałyby szans przetrwania. Jest to bydło rogate, rogi są długie (do 1,5m), u buhajów symetryczne, mocne, masywne, wysunięte poziomo z głowy, lekko skręcające do przodu i ku dołowi. U krów rogi są wysunięte bardziej lub mniej horyzontalnie poza głowę i wzniesione.

Umaszczenie: jest zróżnicowane od jasnobrązowego przez czerwone do czarnego, zdarzają się też osobniki o umaszczeniu białym i srebrnym. Cechą charakterystyczna dla tej rasy jest podwójna okrywa włosowa: zewnętrzną warstwę tworzą włosy bardzo długie i grube, a wewnętrzną miękkie i puszyste. Na głowie charakterystyczna grzywka zasłaniająca oczy długimi kosmykami. Skóra miękka i elastyczna.

Wartość selekcjonowanych cech:

Blonde d’Aquitaine

Jest to najmłodsza z francuskich ras bydła mięsnego. Wyhodowana w górzystych okolicach południowo-zachodniej Francji w wyniku krzyżowania ras garonnais, quercy i blond des pyrenees. Jest to bydło dużego kalibru, dość późno dojrzewające o długim i masywnym ciele z głęboką klatką piersiową, szerokimi biodrami, mocnymi kończynami i doskonale umięśnionym zadem. Duże tempo wzrostu i małe odkładanie tłuszczu predysponuje bydło tej rasy do opasu ciężkiego.

Umaszczenie jest jednolite, beżowe lub jasnoczerwone, przy czym śluzawica, rogi i racice są cieliste.

Wartość selekcjonowanych cech:

Simental (typ mięsny)

Rasa ta wywodzi się ze Szwajcarii i południowych Niemiec. Zwierzęta są rogate choć w Stanach Zjednoczonych uzyskano bezrożne tzw. polled simentaler. Mocna budowa ciała predysponuje bydło tej rasy do chowu w trudnych warunkach utrzymania. Rasa ta jest późno dojrzewająca, charakteryzuje się dobrą wartością rzeźną i wysoką mlecznością mamek. Bydło to odznacza się wysoką odpornością na choroby, w tym mastitis.

Umaszczenie jest jednolite lub pstre od żółtego do czerwonego, głowa, wymię i kiść ogonowa są białe.

Wartość selekcjonowanych cech:

Piemontese

Jest to rasa wywodząca się z północno – zachodnich obszarów Włoch, zaliczana jest do ras średniego kalibru. Wyróżnia się wybitnym umięśnieniem karku, grzbietu i zadu. Cechą charakterystyczną jest tzw. Podwójna pośladkowość wywoływana przez często występujący w populacji tej rasy gen hypertrofii (przerostu mięśni). Wynikiem działania tego genu jest wyższa wartość rzeźna i wyższe tempo przyrostów, ograniczone jest tempo odkładania tłuszczu podskórnego, mięso jest bogatsze w wodę, jaśniejsze i bardziej kruche. Ze względu na bardzo dobre umięśnienie krów i jałówek zdarza się nieco więcej niż u innych ras mięsnych trudnych porodów. Tusze charakteryzują się małą zawartością kości, bardzo małą zawartością tłuszczu i bardzo wysokim udziałem mięśni co pozwala na uzyskiwanie wysokich not w klasyfikacji EUROP.

Umaszczenie: sierść u samców jest szara lub łososiowa jasna z delikatnym uwydatnieniem czarnego włosia na głowie (szczególnie wokół oczu), na szyi, na łopatkach i w rejonie końca kończyn; niekiedy również w częściach bocznych tułowia i na kończynach tylnych z utworzeniem plam lub ciemnych łat. U krów sierść jest biała lub jasno-łososiowa z odcieniami do szarego lub łososiowego. Cielęta przy urodzeniu mają sierść mocno łososiową. Pigmentacja pyska, warg, błon śluzowych, języka, podniebienia i policzków, rzęs, krawędzi powiek i uszu, końcówki napletka, dolnej części moszny, chwastu ogona, warg sromowych, racic i raciczek jest czarna. Rogi czarne aż do 20 miesiąca życia, u dorosłych są żółtawe od podstawy. Skóra miękka, elastyczna i delikatna.

Wartość selekcjonowanych cech:

Marchigiana

Jest to rasa wywodząca się od podolskiego i azjatyckiego bydła, które przybyło na tereny Włoch w wyniku najazdów barbarzyńskich. Uszlachetniona została przez krzyżowanie z bydłem ras Chianina i Romagnola. Dawniej użytkowana mięsnie i jako siła pociągowa. Cechą tej rasy jest występująca hipertrofia czyli podwójna pośladkowość. Zad jest bardzo muskularny, uda szerokie, wypukłe, pośladki są bardzo wyraźnie wypukłe. Tusze charakteryzują się małą zawartością kości.

Umaszczenie: okrywa włosowa biała z możliwością występowania szarych odbarwień w przednich partiach ciała, szczególnie u samców. Pigmentacja skóry i błon śluzowych czarna o zmiennej intensywności. Dopuszcza się istnienie czerwonawych włosów w okolicy czoła, szarego ogona i częściowo depigmentowanej śluzawicy. Cielęta do 3 miesiąca życia mają sierść koloru pszenicy. Skóra cienka, łatwa do podniesienia, miękka, delikatna szczególnie w obrębie podgardla i pochwy.

Wartość selekcjonowanych cech: